Od 2023 roku działa interdyscyplinarny zespół badawczy eksplorujący temat relacji dzieci i muzeów. Punktem wyjścia prowadzonych działań jest krytyczny namysł nad sposobami definiowania podmiotowości i sprawczości dzieci poniżej 15. roku życia w przestrzeni publicznej. Szczególna uwaga poświęcana jest dziecięcej partycypacji oraz sytuacji dzieci z grup narażonych na wykluczenie, m.in. dzieci z doświadczeniem migracyjnym oraz dzieci doświadczających trudnych sytuacji życiowych (ACE – Adverse Childhood Experiences).

W 2024 roku zrealizowano badania dziecięcej i dorosłej publiczności podczas wystawy „Teraz Twój ruch! Czas na muzeum dzieci”, zaprojektowanej dla Muzeum w Koszalinie przez Grupę Celową w składzie: Janusz Byszewski, Mariusz Libel i Beata Nessel-Łukasik. Od 2026 roku realizowany jest pilotaż badań ogólnopolskich w ramach uczelnianego projektu badawczego „Obecność dzieci w muzeach: w stronę inkluzyjnej metodologii badań i praktyk muzealnych”, którego celem jest opracowanie metodologii i narzędzi umożliwiających prowadzenie badań z udziałem dzieci w przestrzeniach muzealnych, z uwzględnieniem ich sprawczości i bezpieczeństwa.

W ramach projektu przeprowadzono badania w muzeach, których celem było zrozumienie, w jaki sposób pracownicy tych instytucji postrzegają obecne wyzwania związane z pracą z najmłodszymi odbiorcami oraz jakie są rzeczywiste ograniczenia w tworzeniu inkluzywnych i sprzyjających partycypacji ofert. Na podstawie zgromadzonych doświadczeń opracowywane są zalecenia dotyczące badań nad dziecięcą publicznością, w tym wytyczne do ewaluacji muzealnych projektów z udziałem dzieci oraz narzędzia badawcze zgodne z międzynarodowymi standardami etyki badań z udziałem dzieci.

Wyniki dotychczasowych badań zostały zaprezentowane na krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych, które odbyły się m.in. na Uniwersytecie w Jyväskylä (Finlandia) oraz na Uniwersytecie w Rabacie (Maroko) w 2025 roku. Kolejne efekty prowadzonych działań zostaną przedstawione w publikacjach naukowych oraz podczas krajowych i międzynarodowych konferencji jesienią 2026 roku.

Zespół badawczy:

• dr hab. Beata Nessel-Łukasik
• dr Monika Czyżewska
• dr Tatiana Kanasz